ViermarkenlindeTilia x europaea

Markeringsboom van het grenspunt van vier marken. Lokaal bekend als De Viermarkenboom.

Tot medio 19e eeuw waren in het oosten van ons land landbouwgronden in gemeenschappelijk bezit van de “marke”, een bestuursvorm uit vroegere tijd. Doel van de marke was het beheren van de markegronden voor productie van voedsel en hout voor de bevolking die deel uit maakte van de marke. Aan de westzijde van Enschede, was een punt waar 4 marken bij elkaar kwamen, de marke Groot Driene, de Eschmarke, de Twekkelermarke en de Lonnekermarke. Op dit punt staat een lindeboom die naar men zegt 300 tot 400 jaar oud moet zijn. Ik schat de boom, gezien zijn omvang liever wat jonger, maar feit is dat de boom, en wellicht zijn voorgangers ook, een duidelijke functie hadden. Een boom kan je niet verplaatsen, er kon dus nooit verschil van inzicht zijn over de exacte grens van de markegronden.

Lokaal bekend als De Viermarkenboom. Viermarkenlinde De Viermarkenlinde staat ten noorden van de Viermarkenweg in Enschede, bij de oude Van Heeksbleek en de daarbij liggende boerderij. Ooit markeerde deze linde het punt waar de marken Groot Driene, Eschmarke, Twekkelo en Lonneker samenkwamen. Volgens overlevering diende de linde in vroeger tijden als ontmoetingsplaats voor de bestuurders van de marken en werden hier zaken met betrekking tot houtopstanden, grondgebruik en waterbeheer besproken. De viermarkenlinde is 250 - 400 jaar oud. Mogelijk is de boom nog veel ouder, want lindebomen kennen een natuurlijke cyclus, waarbij de bladeren en de kruin bij hoge ouderdom kleiner worden en de stam langzaam wegrot, terwijl van onderen jonge scheuten worden gevormd, die weer uitgroeien tot een grote boom. De huidige boom is gezien de gekrompen kruin en rottende stam duidelijk op zijn retour, maar wel gezond. Onderaan worden al veel jonge scheuten gevormd. Vergaderplaats Tot midden 19de eeuw waren landbouwgronden in Twente verkaveld in marken; letterlijk een gemarkeerd (afgebakend) stuk grond dat door een aantal boeren gezamenlijk werd beheerd. Naast essen voor de akkerbouw beheerden de marken ook weidevelden, bosschages, venen en woeste gronden waar de heideplaggen werden gestoken die dienden om de arme zandgrond van de akkers te bemesten. Om te voorkomen dat van de ogenschijnlijk onbeheerde grond turf of plaggen werden gestoken en hout werd gekapt, of vee in de verkeerde weide ging grazen, moesten de grenzen tussen de marken vastgesteld zijn. Waar bij gebrek aan een beekje een natuurlijke grens ontbrak, werden palen geslagen. Die konden echter verplaatst worden en het was dan ook beter om op strategische plaatsen een boom te planten. Zo werden grensgeschillen marken voorkomen en had men een plek om grensoverschrijdend overleg te voeren.