Zomereik Kroezeboom RuurloQuercus robur

De Kroezeboom was oorspronkelijk een markeringsboom op de grens van verschillende eigendommen op de es bij Ruurlo. Het is tevens een zeer oude boom met een zeer monumentaal karakter.

De Kroezeboom van Ruurlo, in een voortuin aan de Borculose straat, is een boom met landelijke bekendheid. Het is een indrukwekkende zomereik met vier grote stammen die ontsproten zijn uit één gemeenschappelijke onderstam. Een afgestorven dunnere stam en meerdere afgezaagde splitsingen van de hoofdstammen laten zien dat er van oorsprong zelfs acht stammen te onderscheiden waren. Gezamenlijk hebben de stammen nabij de bodem een omtrek van ruim 10 meter. De vraag is of het hier om één boom gaat, of om een vergroeiing van vier verschillende individuen. Dit zou door genetisch onderzoek kunnen worden aangetoond. Het uniforme karakter van de kroon, het bladtype en het tegelijk uitkomen en afvallen van het blad wijst in de richting van één individu, maar geeft geen zekerheid. De naam Kroezeboom wordt uiteenlopend uitgelegd. ‘Kroes’ zou afgeleid zijn van kruis en er op duiden dat de boom een kruispunt van wegen of een grens tussen verschillende akkers zou markeren. Dat geldt ook voor deze boom. Anderen wijzen erop dat bij verschillende kroezebomen, waaronder het exemplaar bij Fleringen in Twenthe, een kruisbeeld of een kapelletje staat. De Barchemse dialectologe dr. Jo Daan is er echter van overtuigd dat de oorsprong ligt bij een ‘kroes beumke’: een goed groeiende boom met een mooie, natuurlijk ontwikkelde kroon. In lokaal dialect wordt kruis bovendien gespeld als ‘kruus’. Een combinatie van betekenissen lijkt hier niet uitgesloten. De Kroezeboom had vroeger een markante positie in het open veld, op de Rikkelder es, en gaf de grens tussen verschillende akkers aan. Door de uitbreiding van Ruurlo is hij sinds 1947 wat prozaïscher in de voortuin van villa Arcadia opgenomen. De leeftijd is moeilijk te bepalen. Over de aanplant is niets bekend. Meningen van bomenkenners lopen uiteen van 1600 tot 1750 als ontkiemingsdatum. Het zou om een eikje uit een hakhoutwal kunnen gaan dat zich, na opnieuw te zijn uitgelopen, in vier hoofdtakken heeft ontwikkeld. Vergelijken we oude foto’s van diverse eiken dan is een leeftijd van ca. 350 jaar aannemelijk.

Aut 34C23.00 9855-60. Dikste meerstammige eik van NL. Vierstammige boom gaat langzaam achteruit en laat af en toe takken vallen. BOFO bijdrage voor kroonsnoei, 6 okt 1997. Aanvraag voor boomonderzoek, 3 nov 2006. Toezegging bofo €1460,-- RK07BOF13213. Dikste stam heeft omtrek van 453 cm (JPh 2009).